ŞOK XƏBƏRDARLIQ! Oğlan uşaqlarının bədəni belə MƏHV OLUR - ARAŞDIRMA

Əgər uşağınız həftədə 5 gün internetdə oyun oynayırsa, təhlükə zəngləri çalır deməkdir. Cənubi Koreyalı mütəxəssisin apardığı tədqiqat göstərir ki, bu vərdiş oyun asılılığı riskini 8 dəfə artırır. Üstəlik, asılı olan gənclərdə depressiya, intihar riski və əzələ-skelet sistemi ağrıları daha çox rast gəlinir.
KONKRET.az xəbər verir ki, Türkiyənin Ailə və Sosial Xidmətlər Nazirliyinin birgə təşkil etdiyi 6-cı Qlobal Davranış Asılılıqları Konqresində Koreya Katolik Universitetindən olan Prof. Dr. Hae Kook Lee ilə görüş keçirilib.

O, 21 məktəbdə 2 min şagirdi 3 il ərzində oyun asılılığı mövzusunda izlədiklərini və kritik yaş dövründə gənclərin oyun asılılığı inkişaf etdirməsini araşdırdıqlarını bildirib.
Prof. Dr. Lee, oyun asılılığının əsas simptomlarını belə sıralayıb:
Oyun və ya internetlə aşırı məşğuliyyət
Daha uzun müddət oynamaq istəyinin olması
Asılılıqdan çıxmaq cəhdlərinin uğursuzluğu
Sosial, peşə və akademik sahələrdə problemlərə baxmayaraq oyuna davam etmə
O, oğlan uşaqlarının oyun asılılığında daha riskli olduğunu, qız uşaqlarında isə riskin daha aşağı səviyyədə olduğunu vurğulayıb. Ailə bütövlüyü pozulmuş və aşağı sosial-iqtisadi vəziyyətdə olan uşaqlarda risk artır. Yaş amilinin riskdə təsiri olmadığı, lakin yüksək dürtülülüyə sahib gənclərin asılılıq riski daha yüksək olduğu qeyd olunub.
Araşdırmaya görə, həftədə 5 gün onlayn oyun oynayan gənclərdə oyun asılılığı riski 8 dəfə artır. Çox oyunçu ilə onlayn oyun oynayanlar, oyun yayımlarını izləyən və e-İdman icmalarına qoşulanlar da yüksək risk qrupundadır. Erkən yaşda oyun oynamağa başlayanlarda asılılıq riski daha çoxdur.

Asılı şəxslərdə göz quruqluğu, diqqətsizlikdən yaranan qəzalar, depressiya və intihar riski daha yüksəkdir. Prof. Lee bildirir ki, asılı olan uşaqların 54%-də əzələ-skelet ağrıları müşahidə olunub – bu, digər uşaqlara nisbətən 8 dəfə çoxdur. Göz quruqluğu 2 dəfə, depressiya riski isə 3 dəfə daha çoxdur.
Asılılığın qarşısını almaq üçün Prof. Lee aşağıdakı qaydaları tövsiyə edir:
Məktəbəqədər yaşda oyun maruziyyətinin qarşısını almaq
Valideyn nəzarəti ilə günlük oyun vaxtını və həftəlik oynama tezliyini məhdudlaşdırmaq
Məktəblərdə ağıllı telefon istifadəsinə nəzarət tətbiq etmək
Gənclərin aqressiv oyun reklamlarından qorunması
Yüksək riskli qrupların psixoloji və sosial xüsusiyyətlərinə uyğun müəyyən olunub dəstəklənməsi
Erkən müdaxilə ilə uzunmüddətli asılılıq nəticələrinin qarşısını almaq
Ailə, məktəb, cəmiyyət, səhiyyə sistemi və rəqəmsal mühitlər arasında koordinasiyalı tədbirlər həyata keçirmək
Prof. Lee valideyn müdaxiləsinin oyun müddətini azaldığını bildirərək 3 ailə modelindən bəhs edib: nəzarətçi, kombinə (tarazlı) və laqeyd ailə. Nəzarətçi ailə çox sərt olduğu üçün uşaqlarda təzyiq yaradır, laqeyd ailə isə uşağı tək qoyur. Kombinə ailə isə nəzarətli, balanslı və anlayışlıdır və belə ailələrin uşaqları adətən oyun asılılığı inkişaf etdirmir.
Oyun asılılığı nə qədər erkən aşkar edilərsə, qarşısı bir o qədər alınır.
Natiq Səlim,
KONKRET.az