Kennedi ailəsinin gizli faciəsi: Gözəlliyi ilə kral ailəsini heyran edən Rozmariyə niyə "yox edildi"

1938-ci ilin mayında Londondakı Bukingem sarayının möhtəşəm bal zalında 20 yaşlı Rozmari Kennedi ağappaq, zərif libası ilə Böyük Britaniya kralı VI Georq və kraliça Elizabetin qarşısında baş əyərkən hamının diqqətini cəlb edirdi. O, Amerikanın ən nüfuzlu siyasi ailələrindən birinin qızı idi. Gözəlliyi, nəzakəti və zərif davranışı ilə seçilirdi. Lakin bu parlaq görünüşün arxasında son dərəcə ağır bir ailə faciəsi gizlənirdi.
Rozmari Kennedi ABŞ-ın gələcək prezidenti Con Kennedinin böyük bacısı idi. Kennedi ailəsinin digər övladlarından fərqli olaraq, onun öyrənmə tempi daha yavaş idi. O, emosional çətinliklər yaşayır, bəzən davranışlarına nəzarət etməkdə çətinlik çəkirdi. Sonralar onun inkişaf xüsusiyyətlərinin intellektual geriliklə əlaqəli olduğu müəyyənləşdirildi.
Atası Cozef Kennedi isə ailənin nüfuzuna və siyasi gələcəyinə həddindən artıq əhəmiyyət verirdi. O, övladlarının cəmiyyətdə qüsursuz görünməsini istəyirdi. Rozmarinin fərqli xüsusiyyətlərini ailənin ictimai imicinə təhlükə kimi qəbul etməsi isə faciəvi nəticələrə gətirib çıxardı.
1941-ci ilin noyabrında, Rozmarinin cəmi 23 yaşı olarkən atası onun üzərində son dərəcə təhlükəli tibbi əməliyyat keçirməyə qərar verdi. Bu, o dövrdə psixiatrik problemlərin müalicəsi kimi təqdim edilən, lakin son dərəcə dağıdıcı nəticələrə səbəb ola bilən lobotomiya əməliyyatı idi.
Əməliyyat zamanı Rozmarinin beyninin ön paylarına müdaxilə edildi. Həkimlər onun vəziyyətini yoxlamaq üçün ondan danışmağı və mahnı oxumağı xahiş edirdilər. Lakin bir müddət sonra sözləri anlaşılmaz səslərə çevrildi. Həkimlər müdaxiləni dayandırdılar.
Əməliyyatdan sonra Rozmari artıq əvvəlki kimi yeriyə, danışa və gündəlik həyatını müstəqil şəkildə davam etdirə bilmirdi. Onun zehni və fiziki vəziyyəti kəskin şəkildə pisləşmişdi.
Cozef Kennedi qızını ailədən uzaqlaşdıraraq Viskonsin ştatındakı xüsusi qayğı müəssisəsinə yerləşdirdi. Uzun illər Rozmarinin vəziyyəti ictimaiyyətdən gizlədildi. Ailə onun guya təhsil və pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olduğunu bildirirdi.
Beləliklə, Kennedi ailəsinin parlaq siyasi tarixinin arxasında onilliklər boyu gizlədilən faciə başladı.
Lobotomiya: beynin bir hissəsinin məhv edilməsi
Lobotomiya XX əsrin ortalarında psixiatriyada istifadə olunan neyrocərrahi müdaxilə üsulu idi. Əməliyyat zamanı beynin ön payları ilə digər hissələri arasındakı sinir əlaqələri kəsilirdi. Həkimlər bu üsulun ağır psixi pozuntuları, aqressiv davranışları və emosional problemləri aradan qaldıracağına inanırdılar.
Həmin dövrdə lobotomiya bəzən möcüzəvi müalicə vasitəsi kimi təqdim edilirdi. Lakin onun nəticələri çox vaxt faciəvi olurdu: xəstələr yaddaşlarını, emosiyalarını, müstəqil düşünmək və gündəlik həyatlarını davam etdirmək qabiliyyətlərini itirirdilər.
Rozmarinin əməliyyatını neyrocərrah Ceyms Uotts və lobotomiyanın ən tanınmış tərəfdarlarından biri olan həkim Uolter Friman həyata keçirmişdi.
Maraqlıdır ki, əməliyyat zamanı Rozmarinin şüuru tam söndürülməmişdi. Tarixi mənbələrdə onun həkimlərin göstərişi ilə danışdığı, dua etdiyi və mahnı oxuduğu bildirilir. Həkimlər onun nitqinin pozulduğunu gördükdə əməliyyatı dayandırıblar.
Bu müdaxilədən sonra gənc qadının həyatı kökündən dəyişdi. Rozmari necə ailədən təcrid edildi?
Əməliyyatdan sonra Rozmari əvvəlcə Nyu-Yorkdakı xüsusi tibb müəssisəsinə yerləşdirildi. 1949-cu ildə isə Viskonsin ştatının Cefferson şəhərində yerləşən Müqəddəs Koletta (St. Coletta) müəssisəsinə köçürüldü.
O, ömrünün qalan hissəsinin böyük qismini burada keçirdi.
Atası Cozef Kennedi qızının vəziyyətini ictimaiyyətdən gizlətməyə çalışırdı. Əməliyyatın uğursuzluğu uzun müddət ailənin ən böyük sirlərindən biri olaraq qaldı. Hətta Kennedi ailəsinin bir sıra üzvlərinin də ilk illərdə Rozmarinin başına gələnlərdən və harada yaşadığından tam xəbərdar olmadığı bildirilir.
Anası Rouz Kennediyə də əvvəlcə qızını ziyarət etməməsi məsləhət görülmüşdü. Tarixçi Doris Kerns Qudvinin araşdırmasına görə, Cozef həyat yoldaşına bir müddət Rozmarini görməməyin hər ikisi üçün daha yaxşı olacağını söyləmişdi.
Bununla belə, Rozmarinin bütün ömrü boyu ailəsindən tamamilə uzaq qaldığını söyləmək düzgün olmazdı. Sonrakı illərdə ailə üzvləri ilə münasibətləri müəyyən qədər bərpa olundu. Xüsusilə kiçik bacısı Yunis onunla yaxından maraqlanırdı. The Washington Post +2
1987-ci ildə açılan ailə sirri
Kennedi ailəsi Rozmarinin vəziyyətini uzun illər ictimaiyyətdən gizlətsə də, onun taleyi barədə bəzi məlumatlar 1960-cı illərdən etibarən yayılmağa başlamışdı.
1962-ci ildə kiçik bacısı Yunis Kennedi Şrayver The Saturday Evening Post jurnalında dərc olunan məqaləsində bacısının həyatından və xüsusi qayğıya ehtiyacından danışdı. Lakin ən mühüm məqam hələ açıqlanmamışdı: Rozmarinin bu vəziyyətə düşməsinin əsas səbəbi uğursuz lobotomiya əməliyyatı idi.
Bu sirr 1987-ci ildə tarixçi Doris Kerns Qudvinin Kennedi ailəsi haqqında yazdığı "The Fitzgeralds and the Kennedys" kitabından dərc olunan materiallarla geniş ictimaiyyətə məlum oldu.
Məlum oldu ki, Rozmarinin ailədən uzaqlaşdırılmasının arxasında sadəcə onun sağlamlıq vəziyyəti deyil, atasının verdiyi və həyatını geri dönməz şəkildə dəyişdirən qərar dayanırdı.
Beləliklə, Kennedi ailəsinin onilliklər ərzində gizli saxladığı ən ağır faciələrdən biri üzə çıxdı. Rozmarinin faciəsi necə xeyirxah bir missiyaya çevrildi?
Bu hekayənin ən diqqətçəkən tərəflərindən biri də onun sonrakı nəsillərə təsiridir.
Rozmarinin kiçik bacısı Yunis Kennedi Şrayver bacısının taleyindən ciddi şəkildə təsirlənmişdi. O, əqli və inkişaf xüsusiyyətlərinə görə cəmiyyətin diqqətindən kənarda qalan insanların hüquqları və imkanları uğrunda mübarizəyə başladı.
1968-ci ildə Yunis Kennedi Şrayver Xüsusi Olimpiya Oyunlarının əsasını qoydu.
Bu təşkilat əqli və inkişaf xüsusiyyətləri fərqli olan insanların idman vasitəsilə öz bacarıqlarını nümayiş etdirməsinə, cəmiyyətə inteqrasiyasına və bərabər imkanlar əldə etməsinə xidmət edirdi.
Beləliklə, Rozmarinin faciəli taleyi ailəsinin sonrakı fəaliyyətinə də təsir göstərdi. Onun adı əlilliyi olan insanların hüquqlarının müdafiəsi tarixində mühüm yer tutmağa başladı.
Rozmari Kennedinin son illəri
Rozmari həyatının son illərində də Viskonsin ştatında yaşayırdı. Ailəsi ilə əlaqələri müəyyən qədər bərpa olunmuşdu. O, qohumlarının görüşlərində iştirak edir, xüsusilə bacısı Yunisin qayğısını hiss edirdi.
2005-ci il yanvarın 7-də Rozmari Kennedi 86 yaşında vəfat etdi.
O, ABŞ-ın ən məşhur siyasi ailələrindən birinin üzvü idi. Qardaşı Con Kennedi ölkə prezidenti, digər qardaşı Robert Kennedi isə baş prokuror və senator olmuşdu. Lakin Rozmarinin həyatı ailəsinin siyasi uğurlarından tamamilə fərqli istiqamətdə inkişaf etmişdi.
Onun faciəsi bir ailənin nüfuzunu qorumaq naminə insan taleyinin necə qurban verilə biləcəyinin ağrılı nümunəsi olaraq tarixdə qaldı.
Rozmari Kennedinin hekayəsi yalnız məşhur bir ailənin gizli faciəsi deyil. Bu, eyni zamanda tibbin tarixində ciddi səhvlərin, xəstələrin hüquqlarına laqeyd münasibətin və cəmiyyətin fərqli insanlara yanaşmasının necə ağır nəticələr doğura biləcəyinin nümunəsidir.
Bir vaxtlar müalicə üsulu kimi təqdim edilən lobotomiya sonradan tibbi etikanın ən mübahisəli və faciəvi səhifələrindən birinə çevrildi.
Rozmari isə atasının siyasi ambisiyalarının və dövrün tibbi yanlış təsəvvürlərinin qurbanı olaraq ömrünün böyük hissəsini başqalarının qayğısına möhtac vəziyyətdə yaşadı.
Hazırladı: Rəsmiyyə Şərifova,
KONKRET.az